Thursday, October 22, 2020
More

    สัมผัสคุณค่าทางสถาปัตยกรรมและประวัติศาสตร์กับ 5 ห้องสมุดทั่วเมืองกรุง

    ห้องสมุดนับเป็นอีกพื้นที่สำคัญในการเรียนรู้ เป็นเหมือนคลังสมองที่พร้อมให้ความรู้ ความสนุกกับเราอย่างเรียบง่าย และไม่เรียกร้อง ทั้งหลายแห่งยังมีเรื่องราวสำคัญทางสถาปัตยกรรม และประวัติศาสตร์ ที่ล้วนน่าสนใจ และควรค่าต่อการอนุรักษ์ไว้ที่สุด อาทิเช่น 5 แห่ง ที่เรายกมาให้ทุกคนได้ลองไปเยี่ยมชมกันวันนี้

    ห้องสมุด เนลสัน เฮย์ส (Neilson Hays Library) – โลกแห่งการเรียนรู้ในสถาปัตยกรรมนีโอคลาสสิก


    Neilson Hays Library ได้รับการจดทะเบียนขึ้นเป็นสมาคมห้องสมุด เมื่อปี พ.. 2412 ซึ่งมีเป้าประสงค์เพื่อให้บริการหนังสือ และเป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับชาวต่างชาติในกรุงเทพฯ โดยแรกเริ่มห้องสมุดยังไม่มีสถานที่ตั้งแน่นอน แต่มาในปี พ.. 2463 การเสียชีวิตของเจนนี่ เนลสัน (Jennie Nelison) สตรีชาวเดนมาร์กที่มีส่วนสำคัญต่อการดำเนินงานของห้องสมุดมาหลายสิบปี ทำให้นายแพทย์โทมัส เฮย์วอร์ด เฮย์ส (Thomas Heywaed Hays) สามีของเธอต้องการสานต่องานที่เธอทุ่มเททำมาทั้งชีวิต

    ด้วยการซื้อที่ดินริมถนนสุรวงศ์ และสร้างอาคารที่จะถูกใช้เป็นห้องสมุด เกิดเป็นตัวอาคารสไตล์นีโอคลาสสิก ที่ได้รับการออกแบบโดยสถาปนิกคนสำคัญของกรุงเทพฯ ในสมัยนั้นอย่าง มารีโอ ตามัญโญ (Mario Tamagno) และกลายมาเป็นห้องสมุดที่ตั้งชื่อตามคู่รักทั้งสองอย่าง เจนนี่ เนลสัน และโทมัส เฮย์วอร์ด เฮย์ส ในนาม “Neilson Hays Library” ซึ่งเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการในเดือนมิถุนายน พ.. 2465 นับเป็นห้องสมุดที่เปิดทำการมาแล้วเกือบ 100 ปี

    และปัจจุบันตัวห้องสมุดที่พึ่งผ่านการบูรณะครั้งใหญ่มาแบบสด ๆ ร้อน ๆ ได้กลับมาเปิดให้ทำการอีกครั้ง โดยนอกจากจะพร้อมสรรพไปด้วยคลังหนังสือภาษาอังกฤษแล้ว ยังมีกิจกรรมการเรียนรู้ เวิร์กชอปด้านการเขียน และอีเวนต์น่าสนใจรอให้ทุกคนไปร่วมสนุกมากมาย

    Neilson Hays Library ตั้งอยู่ที่ 195 .สุรวงศ์ แขวงสุริยวงศ์ เขตบางรัก กทม. 10500 / เปิดวันอังคารอาทิตย์ เวลา 09:30 – 17:00 . (ปิดวันจันทร์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์) / โดยรอบห้องสมุดเปิดเป็นสาธารณะให้มาเดินเยี่ยมชมได้ฟรี ส่วนพื้นที่ภายในห้องสมุดจะมีค่าเข้า 100 บาทต่อคน (ในกรณีที่ไม่ใช่สมาชิกของห้องสมุด) / เบอร์โทรศัพท์ 02-233-1731 / FB : Neilson Hays Library

    หอสมุดเมืองกรุงเทพมหานคร (Bangkok City Library) – แหล่งเรียนรู้คู่ราชดำเนิน

    หอสมุดเมืองกรุงเทพมหานคร (Bangkok City Library) ถูกดัดแปลงขึ้นมาจากอาคารเก่าแก่ของย่านราชดำเนินที่ก่อสร้างมาตั้งแต่ปี 2482 – 2491 โดยเกิดจากการที่กรุงเทพฯ ได้รับเลือกให้เป็นเมืองหนังสือโลก (World Book Capital) ปี พ.. 2556 จาก UNESCO โดยหนึ่งในพันธกิจที่นำเสนอไว้ คือโครงการจัดตั้งหอสมุดเมืองกรุงเทพมหานคร เกิดเป็นหอสมุดที่เป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของย่านราชดำเนินอย่างทุกวันนี้

    ซึ่งตัวอาคารของหอสมุดจะมีความเป็นเอกลักษณ์ด้วยสถาปัตยกรรมนีโอคลาสสิกที่ผสมผสานไปด้วยสไตล์ตะวันตกกับตะวันออก ส่วนการตกแต่งภายในจะเน้นไปที่การรับแสงสว่างจากธรรมชาติ มีเพดานสูงโปร่งดูสบายไม่อึดอัด ส่วนของพื้นที่การเรียนรู้นั้นจะแบ่งออกเป็น 4 ชั้น ที่จัดสรรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนี้

    ชั้น 1 เป็นโซนนิตยสาร หนังสือพิมพ์ ที่มีการอัปเดตฉบับใหม่ ๆ อยู่เสมอ และมีโซนอ่านหนังสือแยกต่างหากสำหรับผู้พิการทางสายตา มีห้องฉายภาพยนตร์ ทั้งคอมพิวเตอร์สำหรับใช้บริการอินเทอร์เน็ตฟรี (สามารถขอรหัสใช้งานได้ที่เคาน์เตอร์ประชาสัมพันธ์)

    ชั้น M โซนสำหรับเด็กโดยเฉพาะ ซึ่งจะมีหนังสือเด็กทั้งภาษาไทย และภาษาอังกฤษ ทั้งเครื่องเล่นเพื่อการเรียนรู้ต่าง ๆ ให้เยาวชนได้ใช้เวลาอย่างสนุกสนานแบบไม่ต้องกังวลว่าจะรบกวนผู้ใช้งานคนอื่น

    ชั้น 2 โซนที่เน้นหนักไปที่หนังสือทุกประเภท ชนิดสมชื่อหอสมุดเมืองกรุงเทพฯ แท้ ๆ ไม่ว่าจะเป็น นิยาย หนังสือหายาก หนังสือภาพ บทความ ฯลฯ

    ชั้น 3 จะเป็นโซนจัดแสดงนิทรรศการต่าง ๆ มีหนังสือพระราชนิพนธ์ หนังสือโครงการในพระราชดำริ ฯลฯ

    โดยนอกจากพื้นที่การเรียนรู้ต่าง ๆ ที่น่าสนใจแล้ว ทางห้องสมุดยังมีคาเฟ่ และพื้นที่พักผ่อนน่าสนใจอีกเพียบ หรือใครที่ต้องการยืมหนังสือ (เฉพาะหนังสือชั้น 1-2) ก็เสียค่าสมัครสมาชิกแค่ 10 บาทต่อปีเท่านั้น และที่เด็ดสุด ๆ ตรงมีปลั๊กไฟให้ใช้บริเวณโต๊ะอ่านหนังสือด้วย

    หอสมุดเมืองกรุงเทพมหานคร ตั้งอยู่ที่ ถ.ราชดำเนินกลาง แขวงตลาดยอด เขตพระนคร กทม. 10200 / เปิดวันอังคารวันอาทิตย์ เวลา 09:00 – 16:00 . (ปิดวันจันทร์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์) / เข้าใช้ฟรี แต่ในช่วงนี้ยังคงต้องมีการลงทะเบียนเพื่อเข้าใช้บริการ / เบอร์โทรศัพท์ 02-282-0680 / FB : หอสมุดเมืองกรุงเทพมหานคร Bangkok City Library

    สำนักหอสมุดแห่งชาติ (National Library of Thailand) – คลังสมองแห่งเมืองสยาม

    สำนักหอสมุดแห่งชาติ ซึ่งเป็นคลังข้อมูลเกี่ยวกับหนังสือขนาดใหญ่ของประเทศไทย เป็นหน่วยงานสังกัดกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม มีจุดเริ่มต้นมาในปี พ.. 2440 หลังจากที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เสด็จนิวัติพระนครกลับจากเสด็จประพาสยุโรป พระองค์ได้ทรงมีพระราชดำริให้ขยายกิจการหอพระสมุดวชิรญาณซึ่งเดิมที เป็นหอพระสมุดสำหรับราชสกุล ให้เป็นหอสมุดสำหรับบริการประชาชนทั่วไป และทรงพระราชทานนามว่าหอพระสมุดวชิรญาณสำหรับพระนครโดยได้จัดตั้งขึ้นมาอย่างเป็นทางการในวันที่ 12 ตุลาคม พ.. 2448

    ต่อมาในปี พ.. 2459 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) โปรดเกล้าฯ ให้ย้ายหอพระสมุดวชิรญาณสำหรับพระนครที่ตั้งอยู่ที่ศาลาสหทัยสมาคมมาไว้ที่ตึกใหญ่ริมถนนหน้าพระธาตุซึ่งเรียกว่าตึกถาวรวัตถุ

    และมาในปี พ.. 2469 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) โปรดเกล้าฯ ให้แยกหอพระสมุดวชิรญาณสำหรับพระนคร  ออกเป็น 2 หอ คือ

    – “หอพระสมุดวชิราวุธซึ่งตั้งอยู่ที่ตึกถาวรวัตถุเช่นเดิม ให้เป็นพื้นที่เก็บหนังสือฉบับพิมพ์

    – “หอพระสมุดวชิรญาณให้ใช้เป็นที่เก็บหนังสือตัวเขียนและตู้พระธรรม

    มาในปี พ.. 2476 หลังการจัดตั้งกรมศิลปากรของรัฐบาล และมีพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกำหนดให้หอพระสมุดสำหรับพระนคร มีฐานะเป็นกองหนึ่งในกรมศิลปากรเรียกว่ากองหอสมุดและมีการเปลี่ยนชื่อหอสมุดสำหรับพระนครเป็นหอสมุดแห่งชาติ

    ส่วนการเกิดกลายเป็นสำนักหอสมุดแห่งชาติอย่างที่เราเห็นกันในปัจจุบันเริ่มขึ้นเมื่อปี พ.. 2505 หลังรัฐฯ ได้อนุมัติงบประมาณก่อสร้างอาคารหอสมุดแห่งชาติในสถาปัตยกรรมทรงไทย สูง 5 ชั้น บนเนื้อที่ประมาณ 17 ไร่

    โดยปัจจุบันสำนักหอสมุดแห่งชาติทำหน้าที่จัดเก็บสิ่งพิมพ์ทุกประเภทที่จัดพิมพ์ในประเทศที่กลุ่มพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศได้รับตามพระราชบัญญัติจดแจ้งการพิมพ์ พ.. 2550 อย่างละ 1 เล่ม / ฉบับ ได้แก่หนังสือ วารสาร หนังสือพิมพ์ โดยทำการลงทะเบียนในฐานข้อมูล และทำบัตรหลักฐาน และเป็นคอมมูนิตี้ทางการเรียนรู้ ที่มีทั้งห้องบริการหนังสือทั่วไปทุกประเภท ส่วนจัดเก็บวิทยานิพนธ์ และวิจัย หอสมุดดนตรี หนังสือตัวเขียนและจารึก (เอกสารโบราณ) อีเวนต์เกี่ยวกับการเรียนรู้สำหรับเยาวชน ฯลฯ ชนิดที่ไม่เกินเลยไปไกลนัก หากจะให้นิยามว่าสำนักหอสมุดแห่งชาติเปรียบเสมือนคลังสมองขนาดใหญ่ของประเทศโดยแท้จริง

    สำนักหอสมุดแห่งชาติ ตั้งอยู่ที่ ถ.สามเสน แขวงวชิรพยาบาล เขตดุสิต กทม. 10300 / วันอังคารศุกร์ เปิดเวลา 09:00 – 18:30 และวันเสาร์อาทิตย์ เปิดเวลา 09:00 – 17:00 . (ปิดวันจันทร์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์) / เข้าใช้บริการฟรี / เบอร์โทรศัพท์ 02-280-9829 /  FB : National Library of Thailand

    ห้องสมุดเพื่อการเรียนรู้ สวนลุมพินี (Suan Lumpini Discovery Learning Library) – ออกกำลังสมองที่สวนลุมพินี

    นอกจากเป็นสวนสาธารณะหลักที่หลายคนนิยมมาออกกำลังกายกันแล้ว สวนลุมพินียังมีพื้นที่สำหรับออกกำลังสมองอย่าง ห้องสมุดเพื่อการเรียนรู้ อีกด้วย โดยห้องสมุดแห่งนี้ ก่อสร้างขึ้นมาในปี พ.. 2498 และเปิดดำเนินการครั้งแรกวันที่ 24 มิถุนายน 2499 ในสถาปัตยกรรมแบบโครงเหล็กชั้นเดียวขนาด 499 ตร.. ซึ่งตั้งอยู่บริเวณด้านหลังพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) โดยในปี พ.. 2534 ได้ทำการปรับปรุงห้องสมุด โดยก่อสร้างอาคารใหม่เพิ่มให้เป็นรูปตัวที (T) และมีชั้นใต้ดิน ขนาดพื้นที่ 168 ตร..

    ปัจจุบันตัวห้องสมุดมีการตกแต่งภายในให้มีความทันสมัย มีบริการสืบค้นข้อมูลด้วยระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ อินเทอร์เน็ต สารานุกรมออนไลน์ หนังสือหลากหลายประเภท และมีการจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านให้กับผู้ที่สนใจได้เข้ามาร่วมสนุกอย่างต่อเนื่อง

    ห้องสมุดเพื่อการเรียนรู้ สวนลุมพินี ตั้งอยู่ที่ ถ.พระรามที่ 4 แขวงลุมพินี เขตปทุมวัน กทม. 10330 / วันอังคารเสาร์ เปิดเวลา 08:30 – 16:30 . และวันอาทิตย์ เปิดเวลา 09:00 – 17:00 . (ปิดวันจันทร์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์) / ผู้ใหญ่ (อายุ 15 ปีขึ้นไป) มีค่าสมาชิกรายปี 10 บาท และเด็ก (อายุไม่เกิน 15 ปี) 5 บาท และค่าประกันหนังสือในครั้งแรกที่สมัคร ผู้ใหญ่ 40 บาท และเด็ก 20 บาท / เบอร์โทรศัพท์ 02-163-4675 / FB : ห้องสมุดเพื่อการเรียนรู้ สวนลุมพินี

    ห้องสมุดสยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์ (The Siam Society Library) – มรดกทางตัวอักษรของสยามสมาคม

    ห้องสมุดเก่าแก่ที่ตั้งอยู่ในสยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์ ถูกยกให้เป็นห้องสมุดที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งของกรุงเทพฯ โดยสร้างมาตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ภายในมีหนังสือน่าสนใจทั้งด้านประวัติศาสตร์ศิลปศาสตร์มนุษยศาสตร์ฯลฯซึ่งแรกเริ่มมีเป้าหมายเพื่อสร้างความรู้ทางด้านศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ของประเทศไทย

    โดยยังมีการจัดเก็บต้นฉบับทางวิชาการแผนที่โบราณภาพถ่ายตลอดจนสถานที่เก็บบันทึกการประชุมประจำเดือนของคณะกรรมการสยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นเอกสารมรดกความทรงจำแห่งโลกของไทยจากยูเนสโกเรียกว่าเป็นอีกแหล่งข้อมูลชั้นดีในการศึกษาเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของสยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์หรือเกร็ดประวัติน่าสนใจต่างๆเกี่ยวกับประเทศไทย

    ห้องสมุดสยามสมาคมฯ ตั้งอยู่ที่ ซ.สุขุมวิท 21 แขวงคลองเตยเหนือ เขตวัฒนา กทม. 10110 / เปิดวันอังคารเสาร์ เวลา 09:00 – 17:00 . (ปิดวันอาทิตย์, วันจันทร์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์) / สมาชิกเข้าใช้บริการห้องสมุดฟรี / ส่วนผู้ใช้บริการทั่วไปสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ เบอร์โทรศัพท์ 02-661-6470 / FB : The Siam Society Under Royal Patronage