Sunday, March 3, 2024
More

    วิฬาร์ วิลิศมาหรา ELEGANZA EXTRAVAGANZA CATS

    ร่วมสัมผัสความทรงจำและพลังบวกที่บอกเล่าเรื่องราวผ่านงานศิลปะอันประณีตงดงาม และแนวคิดเรื่องเพศ (ไร้กรอบ)

    นิทรรศการเดี่ยวครั้งที่ 3 ที่ SAC Gallery (เอส เอ ซี แกลเลอรี) วิภู ศรีวิลาศ ยังคงสำรวจนิทานพื้นบ้านไทยและวรรณคดีไทยผ่านสายตาของเควียร์ (Queer)* โดยซึมซับแรงบันดาลใจจากบทละครนอกเรื่อง “ไชยเชษฐ์” ซึ่งแสดงต่อสาธารณชนเป็นครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่ 2 (พ.ศ. 2352-2367)


    วิภูหยิบยกตัวละคร “นางวิฬาร์” แมวข้ารับใช้ที่ช่วยตัวเอกตลอดเรื่อง มามีบทบาทในงานศิลปะของเขา แม้ว่านางวิฬาร์มักถูกพรรณนาว่าช่างโอ้อวดและเต็มไปด้วยจริตจะก้าน เรื่องไชยเชษฐ์ถูกเขียนขึ้นในช่วงเวลาที่ละครนอกแสดงโดยผู้ชาย ด้วยเหตุนี้ ตัวละคร “นางวิฬาร์” จึงถูกถ่ายทอดผ่านฝีมือของนักแสดงชายเท่านั้นในยุคสมัยหนึ่ง เมื่อนึกย้อนกลับไปวิภูจึงได้ตระหนักว่า ครั้งแรก ที่เขาได้ชมละครนอกเรื่องนี้ในฐานะเด็กชาย นั่นคือความทรงจำแรกของเขาเกี่ยวกับ DRAG (dressed as a girl)

    “วิฬาร์ วิลิศมาหรา Eleganza Extravaganza Cats” เป็นนิทรรศการที่ยกย่องการมีอยู่ของอัตลักษณ์เควียร์ และพินิจพิเคราะห์ถึงการมีอยู่ขององค์ประกอบเควียร์ในวรรณกรรมไทยโบราณ ไม่ว่าโดยเจตนาหรือไม่ของผู้แต่ง ในช่วงเวลาที่แนวคิดเรื่องความเป็นเพศไร้กรอบ (Queerness) ยังไม่ถูกคำนึงถึง ผู้เขียนอาจสร้างองค์ประกอบที่อนุมานได้ว่าเป็นเควียร์ในบริบทปัจจุบันอย่างไม่รู้ตัว เกิดเป็นความเร้าใจ ความลึกลับ และความมีชีวิตชีวาในแวดล้อมอนุรักษ์นิยม

    เพื่อสะท้อนแนวคิดนี้ วิภูจึงรังสรรค์ผลงานชุดที่นำเสนอวิธีการมองงานศิลปะของเขาใหม่ ด้วยการเพิ่มความวิลิศมาหราให้เหล่าประติมากรรม ซึ่งเรียกร้องความสนใจด้วยการปรากฏตัวของฝูงแมวกลางห้องนิทรรศการ ใจกลางของนิทรรศการนี้ประกอบด้วยฝูงแมวเซรามิกซึ่งมีสีทองประดับประดาทั่วตัว สะท้อนประกายแสงระยิบระยับราวกับอัญมณี ตัดกับสีดำและสีขาวของลำตัว สายตาของแมวบนแท่นจัดแสดงนั้นจ้องกลับไปยังผู้ชมราวกับว่ากำลังเชื้อเชิญให้ทอด มองลำตัวและเครื่องประดับอันวิจิตรของพวกมันอย่างใกล้ชิด

    อีกด้านหนึ่งของห้องนิทรรศการ นับเป็นครั้งแรกที่วิภูเลือกจัดแสดงผลงานเสียงแบบ Immersive โดยร่วมงานกับ ศิรษา บุญมา นักออกแบบเสียง ที่ศิลปะการจัดวางเสียงของเธอนั้นยิ่งเติมมิติใหม่ให้ผู้ชมได้ดำดิ่ง เกิดความรู้สึก ประสบการณ์ร่วมกับงานศิลปะของศิลปิน เพื่อที่จะสื่อสารเรื่อง “การค้นพบตัวเอง” วิภูใช้ “เสียง” นำพาคุณเดินทางสำรวจการเดินทางนั้นของเขา ผ่านมิติอันหลากหลาย ซึ่งก็สะท้อนความสลับซับซ้อนแห่งอัตลักษณ์เควียร์

    “การได้มีอยู่” ของตัวตนเควียร์ในแพลตฟอร์มสื่อสังคม นอกเหนือคอมมูนิตี้ อาจทำให้คนที่กำลังรู้สึกแปลกแยกจากสังคมได้มองเห็นแห่งที่ของตนและรู้สึกโดดเดี่ยวน้อยลง แม้ว่าประเด็นนี้จะยังคงเป็นหัวข้อสนทนาที่ดำเนินไปอย่างไม่รู้จุดจบสิ้น แต่เพื่อสร้างสังคมที่เปิดกว้าง ยอมรับ และโอบรับผู้มีความหลากหลายทางเพศ นิทรรศการนี้จึงมุ่งจะขยายขอบเขตและกระตุ้นบทสนทนาให้กว้างทว่าลึกขึ้น ด้วยการแตกประเด็น เช่นการถูกยอมรับเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับเควียร์ไหม? หรือการแสวงหาเรียกร้องการยอมรับเหล่านั้น เท่ากับสุดท้ายแล้วเราต้องก้มหัวให้กับกรอบโครงสร้าง Heteronormativity** ที่ผลักพวกเขาไปสู่ขอบสังคมตั้งแต่แรกหรือเปล่า?

    ด้วยงานศิลปะลายเซ็นของ วิภู ศรีวิลาศ ประติมากรรมของเขาจึงให้ทั้งความสนุกสนานและการเข้าถึงมุมมองความคิด ขณะเดียวกันก็เปิดบทสนทนาใหม่ๆ ผ่านงานศิลปะเหล่านั้น เพื่อการสื่อสารที่ลึกซึ้งและมีความหมายมากขึ้นต่อสังคมและผู้คนรอบๆ ตัวเรา

    ข้อมูลเพิ่มเติม: FB: sacbangkok