ค่ำวันนี้ 14 กันยายน 2569 เตรียมเงยหน้ามองท้องฟ้า กับหนึ่งในปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ที่ไม่ได้เกิดขึ้นให้เห็นบ่อย ๆ ในประเทศไทย “ดวงจันทร์บังดาวศุกร์” (Lunar Occultation of Venus) ซึ่งหากท้องฟ้าเปิดและสภาพอากาศเป็นใจ สามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่าจากหลายพื้นที่ทั่วประเทศ
สำหรับกรุงเทพมหานคร ปรากฏการณ์จะเริ่มสังเกตได้ตั้งแต่ช่วงหัวค่ำ หลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า โดยจะเห็นดวงจันทร์และดาวศุกร์อยู่ใกล้กันบริเวณ ท้องฟ้าทางทิศตะวันตก
จากนั้นเวลาประมาณ 19.28 น. ดวงจันทร์จะค่อย ๆ เคลื่อนเข้าบดบังดาวศุกร์ จนดาวศุกร์ลับหายไปด้านหลังดวงจันทร์
กรุงเทพฯ ต้องดูช่วงไหน?
ตามข้อมูลที่คำนวณจากพื้นที่กรุงเทพมหานคร การบังจะเกิดขึ้นประมาณ 19.28–20.34 น. แต่มีจุดสำคัญที่ต้องรู้คือ ดวงจันทร์และดาวศุกร์จะ ตกลับขอบฟ้าประมาณ 20.24 น.
นั่นหมายความว่า คนกรุงเทพฯ จะสามารถชมช่วงที่ดาวศุกร์ค่อย ๆ หายไปหลังดวงจันทร์ได้ แต่จะไม่สามารถเห็นช่วงสิ้นสุดการบังประมาณ 20.34 น. เนื่องจากวัตถุท้องฟ้าทั้งสองตกลับขอบฟ้าไปก่อนแล้ว
ช่วงเวลาของปรากฏการณ์ในแต่ละจังหวัดอาจแตกต่างจากกรุงเทพฯ เล็กน้อยตามตำแหน่งของผู้สังเกตการณ์
ดูได้ด้วยตาเปล่า ควรหันไปทางไหน?
หากท้องฟ้าไม่มีเมฆหรือฝนรบกวน สามารถชมปรากฏการณ์นี้ ได้ด้วยตาเปล่า โดยควรเลือกพื้นที่ซึ่งมองเห็นขอบฟ้า ทางทิศตะวันตก ได้ชัดเจน และไม่มีอาคารสูง ต้นไม้ หรือสิ่งกีดขวาง
พื้นที่เปิดโล่ง จุดชมวิวบนที่สูง ชายทะเล หรือบริเวณที่มองเห็นขอบฟ้าได้กว้าง จะช่วยเพิ่มโอกาสในการสังเกตการณ์
หากชมผ่านกล้องโทรทรรศน์ จะยิ่งเห็นรายละเอียดที่น่าสนใจ เพราะสามารถสังเกตดาวศุกร์ซึ่งมีลักษณะเป็นเสี้ยว ค่อย ๆ ลับหายไปหลังดวงจันทร์ได้ชัดเจนขึ้น
ทำไม “ดวงจันทร์บังดาวศุกร์” ถึงหาชมยาก?
ปรากฏการณ์ Occultation เกิดขึ้นเมื่อวัตถุท้องฟ้าดวงหนึ่งเคลื่อนผ่านแนวสายตาและบดบังวัตถุอีกดวงที่อยู่ด้านหลัง
แต่เนื่องจากดวงจันทร์อยู่ใกล้โลก ตำแหน่งที่มองเห็นดวงจันทร์บนท้องฟ้าจึงแตกต่างกันตามพื้นที่ ส่งผลให้แนวที่สามารถสังเกตเห็นการบังครอบคลุมเพียงบางส่วนของโลก และแต่ละครั้งก็เกิดขึ้นในพื้นที่แตกต่างกัน ประเทศไทยจึงไม่ได้มีโอกาสเห็นปรากฏการณ์ดวงจันทร์บังดาวศุกร์บ่อยนัก
นอกจากความสวยงามแล้ว ปรากฏการณ์การบังกันของวัตถุท้องฟ้ายังมีประโยชน์ต่อการศึกษาทางดาราศาสตร์ ตั้งแต่การคำนวณขนาดและระยะห่างของวัตถุท้องฟ้า ไปจนถึงการศึกษาโครงสร้างชั้นบรรยากาศและวงแหวนของดาวเคราะห์
NARIT เปิดหอดูดาว 4 แห่ง ชมฟรีคืนนี้
สำหรับใครที่อยากชมผ่านกล้องโทรทรรศน์ NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ จัดกิจกรรมสังเกตการณ์ “ดวงจันทร์บังดาวศุกร์” วันนี้ ตั้งแต่เวลา 18.00–22.00 น. ณ หอดูดาวภูมิภาคสำหรับประชาชน 4 แห่ง ได้แก่
นครราชสีมา ขอนแก่น ฉะเชิงเทรา และสงขลา
เข้าร่วมกิจกรรมได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
สำหรับคนกรุงเทพฯ คืนนี้จำง่าย ๆ ว่า หลังพระอาทิตย์ตก เตรียมหาพื้นที่โล่ง มองไปทางทิศตะวันตก และรอชมช่วงสำคัญประมาณ 19.28 น. หากฟ้าเปิด นี่คืออีกหนึ่งภาพบนท้องฟ้าที่ไม่ควรพลาด
ปรากฏการณ์ดวงจันทร์บังดาวศุกร์
วันที่: 14 กันยายน 2569
กรุงเทพมหานคร: เริ่มบังประมาณ 19.28 น.
ทิศที่สังเกต: ทิศตะวันตก
การสังเกต: ชมได้ด้วยตาเปล่า หากท้องฟ้าเปิด
ที่มา: NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ
