Sunday, October 25, 2020
More

    BIRD WALK ชวนคนเมืองมาเดินดูนกในสวนสีเขียวทั่วกรุงเทพฯ

    ใต้แมกไม้ในสวนรถไฟ ทุกเช้าตรู่วันเสาร์แรกของเดือนจะมีกลุ่มคนทั้งเด็กและผู้ใหญ่ก้มๆ เงยๆ ส่องกล้องไปยังต้นไม้น้อยใหญ่เพื่อดูนก ภายใต้ Bird Walk กิจกรรมศึกษาธรรมชาติที่สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศ ไทยจัดขึ้น โดยจะมีอาสาสมัครนำดูนก (Bird Leader) พาทัวร์สำรวจดูนกนานาชนิดรอบสวนสีเขียว


    ชวนคนเมืองดูนกในวันหยุดสุดสัปดาห์
    เป็นเวลานานกว่าสิบปีแล้วที่มีการจัดกิจกรรม Bird Walk ขึ้นในช่วงวันเสาร์และอาทิตย์ของทุกเดือนในสวนสาธารณะใหญ่ 4 แห่ง เริ่มต้นที่ สวนวชิรเบญจทัศ (สวนรถไฟ), สวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ, สวนพุทธมณฑล และ สวนหลวง ร.9 เพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับนก และใช้นกเป็นสื่อกลางในการปลูกจิตสำนึกและความเข้าใจเกี่ยวกับความสำคัญของระบบนิเวศ

    ที่สวนรถไฟมี คุณแบงค์-วิทธิกร โสภณรัตน์ เป็นเบิร์ดลีดเดอร์แนะนำวิธีการดูนก เขาอธิบายว่าโดยทั่วไปแล้วสามารถดูนกได้ตลอดทั้งปี ที่สวนรถไฟจะมีประมาณ 20 ชนิด เช่น กระเต็นอกขาว กระเต็นหัวดำ นกยางควาย กระติ๊ดขี้หมู เป็นต้น ซึ่งถ้าช่วงเดือน พ.ย.-ก.พ. อาจมีถึง 50-60 ชนิด

    “การดูนกเป็นกิจกรรมเพลิดเพลินอย่างหนึ่ง ทำให้ได้พักผ่อน พ่อแม่ก็อยากพาลูกออกจากจอมาเจอโลกภายนอก อยู่กลางธรรมชาติ บางคนมาเพราะว่าชอบแต่ดูไม่เป็น ซึ่งสิ่งสำคัญที่สุดของการพาคนมาดูนกคือการให้คนมองเห็นความเชื่อมโยงระหว่างคนกับธรรมชาติ”

    เข้าสู่ฤดูแห่งการดูนก
    ทั่วโลกจะมีนกนับ 10,000 ชนิด เฉพาะในไทยพบนกประจำถิ่นและนกอพยพกว่า 1,000 ชนิด ขณะที่ในกรุงเทพฯ​ ก็จะเจอนกได้ราวๆ 100 ชนิด

    โดยในช่วงเดือน พ.ย.-ก.พ. เป็นช่วงไฮซีซั่นของการดูนกในไทย เนื่องจากเป็นฤดูที่นกจะอพยพจากจีน มองโกลเลีย กระทั่งทิเบต เพื่อมาหาความอบอุ่น จึงจะได้พบนกนานาชนิดที่แปลกตา

    คุณต้อง-อัครวัช สมไกรสีห์ เบิร์ดลีดเดอร์อาสาสมัครอธิบายว่า “ในกรุงเทพฯ​ เราสามารถดูนกได้ตามสวนสาธารณะ เพราะระบบนิเวศพร้อม มีที่ซ่อนตัวเพื่อความปลอดภัย เช่นนกตัวเล็กๆ อย่างนกเค้าต้องอยู่ตามโพรง บางครั้งก็มีเหยี่ยวอพยพมา”

    บ้านของนกก็คือโลกของเราทุกคน
    ข้อดีของการดูนกในกิจกรรม Bird Walk คือจะมีผู้เชี่ยวชาญที่คอยชี้ชวนให้ดูนก พร้อมบรรยายชื่อเสียงเรียงนามให้ได้รู้จัก รวมถึงข้อมูลอันน่าทึ่งประกอบ อย่างคุณแบงค์ก็จะมีสไตล์ในการเล่าเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยเชิงประวัติศาสตร์และสังคมประกอบ จึงมีเรื่องราวอย่าง ทำไมถึงเรียกนกตีทอง หรือรู้ไหมว่านกตะขาบทุ่งไม่ได้กินตะขาบ ซึ่งทำให้ดึงดูดและกระตุ้นความสนใจไม่น้อย

    “เพราะคนโบราณฟังเสียงนกตีทองร้องเหมือนคนตีทอง นกตะขาบทุ่งโบราณก็เรียกว่าสีขาบ นกยางก็ขาวเหมือนน้ำยาง ฝรั่งจะเรียกนกตามเสียงร้อง ส่วนคนไทยเรียกตามสี” แบงค์เล่าถึงวิธีการพาดูนก

    “ผมอยากให้คนดูนกไม่เบื่อกับโลกวิชาการสิ่งแวดล้อม ก็จะถ่ายทอดเกร็ดความรู้เพื่อเชื่อมโยงกับคน นกก็คือธรรมชาติ ซึ่งการเชื่อมโยงคนกับธรรมชาติเป็นจุดเริ่มต้นของการอนุรักษ์ แต่ก็มีคนที่มาแล้วไปต่อยอดด้านอื่นอย่างทำงานศิลปะหรือสถาปนิกก็เอาไปออกแบบโดยใช้ความรู้เรื่องนก”

    มีสิ่งหนึ่งที่เบิร์ด ลีดเดอร์ทั้งสองมองนกในมุมเดียว นั่นคือเรื่องของการเปลี่ยนแปลง โดยคุณต้องได้เล่าถึงสิ่งที่เห็นมาตลอดสิบปีว่า ปริมาณนกลดลง  จากเมื่อก่อนที่เคยเห็นฝูงหนึ่งมีอยู่ 20-30 ตัว อย่างนกพญาไฟเล็ก ก็เหลือเพียง 4-5 ตัว บางชนิดหายากขึ้นหรือหายไป เช่นเมื่อก่อนในสวนรถไฟยังสามารถพบเหยี่ยว แต่เดี๋ยวนี้ไม่ค่อยพบแล้ว โดยตั้งข้อสังเกตว่าอาจเป็นเพราะเมืองโตขึ้น รวมถึงคนมาใช้บริการสวนสาธารณะเยอะขึ้น

    สอดคล้องกับสายตาของคุณแบงค์ ซึ่งมองว่าสามปีที่ผ่านมาทุกคนเริ่มตระหนักว่าสวนสาธารณะเป็นสิ่งจำเป็นในชีวิต แต่ผลกระทบที่เห็นคือพฤติกรรมของนกที่ขยับตัวออกไปไกลขึ้น เนื่องจากตื่นคนจึงซ่อนตัว ฉะนั้นเมื่อเมืองเกิดขึ้น นกและสิ่งมีชีวิตอื่นก็ต้องหลบออกไป

    “Bird Walk ทำให้รู้จักกับธรรมชาติมากขึ้น ได้เห็นว่ารอบตัวเราไม่ได้มีแค่คน จะทำให้เด็กๆ จำว่าเวลาทำอะไรต้องนึกถึงสิ่งอื่นๆ ด้วย ไม่ใช่ว่าจะทิ้งขยะตรงไหนก็ได้ ถ้าอีกามากินก็ติดคอตาย ซึ่งสัมพันธ์กับที่เราต้องตระหนักว่าเราไม่ได้อยู่คนเดียวบนโลก” เบิร์ดลีดเดอร์กล่าวทิ้งท้ายการดูนกในสวนที่ชวนให้เราอยากกลับมาสัมผัสอีก


    PRECIOUS EXPERIENCE
    โปรแกรมการจัดกิจกรรม Bird Walk วันเสาร์แรกของทุกเดือน ที่ สวนวชิรเบญจทัศ (สวนรถไฟ), วันอาทิตย์ที่สองของเดือน ที่ สวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ, วันเสาร์ที่สามของเดือน ที่ สวนพุทธมณฑล จ.นครปฐม และ วันอาทิตย์แรกของเดือน ที่ สวนหลวง ร.9 (จะจัด 3 เดือนครั้ง) เข้าร่วมกิจกรรมฟรี สอบถามเพิ่มเติม สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย โทร. 02 075 1413 หรือ Facebook: Bird Conservation Society of Thailand (BCST)