Thursday, October 28, 2021
More

    สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ เปิด 10 เรื่องราวดาราศาสตร์น่าติดตาม ปี 2564

    ส่อง 10 เรื่องดาราศาสตร์น่าติดตามในปี 2564 จากการเปิดเผยของ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร. หรือ NARIT)

    5 เทคโนโลยี 4 ปรากฏการณ์ 1 โครงสร้างพื้นฐาน ดาราศาสตร์


    สดร. เผย 10 เรื่องดาราศาสตร์น่าติดตามในปี 2564 พบความน่าสนใจ แบ่งเป็น 5 เทคโนโลยี 4 ปรากฏการณ์ 1 โครงสร้างพื้นฐาน ดาราศาสตร์ ทั้งของไทย และระดับโลก ดังนี้

    1. ดวงจันทร์บังดาวอังคาร (Occultation of Mars by the Moon) – 17 เมษายน 2564 – เวลา 20:12-21:28 น.

    ปรากฏการณ์ดวงจันทร์บังดาวอังคาร เริ่มปรากฏการณ์เวลาประมาณ 20:12 น. จะสังเกตเห็นดาวอังคารค่อย ๆ ลับหายไปด้านหลังของดวงจันทร์ และดาวอังคารจะโผล่พ้นออกมาทั้งดวงอีกครั้ง ในเวลาประมาณ 21:28 น.

    2. ดวงจันทร์เต็มดวง ใกล้-ไกลโลกที่สุดในรอบปี (Super Full Moon & Micro Full Moon)

    ดวงจันทร์เต็มดวงใกล้โลกที่สุดในรอบปี (Super Full Moon) ในวันที่ 27 เมษายน 2564 ระยะห่างจากโลก 357,370 กิโลเมตร มีขนาดปรากฏใหญ่กว่าปกติเล็กน้อย

    และดวงจันทร์เต็มดวงไกลโลกที่สุดในรอบปี (Micro Full Moon) ในวันที่ 19 ธันวาคม 2564 ระยะห่างจากโลก 405,924 กิโลเมตร มีขนาดปรากฏเล็กกว่าปกติเล็กน้อย

    3. จันทรุปราคาบางส่วน (Partial Lunar Eclipse) – 26 พฤษภาคม 2564 – เวลา 17:42-18:52 น. (ตามเวลาประเทศไทย)

    “จันทรุปราคาบางส่วน” เกิดจากดวงจันทร์เคลื่อนผ่านเข้าไปในเงามืดของโลกบางส่วน ทำให้มองเห็นดวงจันทร์เต็มดวงมีลักษณะเว้าแหว่ง

    ในวันที่ 26 พฤษภาคม 2564 ดวงจันทร์จะเริ่มเข้าสู่เงามัวของโลก ตั้งแต่เวลา 14:47 น. จากนั้นค่อย ๆ เคลื่อนเข้าสู่เงามืดของโลก เกิดเป็นจันทรุปราคาบางส่วนในเวลา 15:45 น. และดวงจันทร์จะเข้าไปในเงามืดของโลกมากที่สุด เวลา 17:19 น.

    สำหรับประเทศไทย ดวงจันทร์จะโผล่พ้นจากขอบฟ้า เวลาประมาณ 17:42 น. ทำให้ผู้สังเกตในไทย มีโอกาสมองเห็นจันทรุปราคาบางส่วน ในเวลา 17:42-18:52 น. ก่อนเปลี่ยนเป็นจันทรุปราคาเงามัว ที่จะสังเกตเห็นยาก และดวงจันทร์จะพ้นจากเงามัวของโลก เวลา 19:49 น.

    4. ปรากฏการณ์สำคัญเกี่ยวกับดาวเคราะห์

    ดาวเสาร์ใกล้โลก วันที่ 8 สิงหาคม 2564 โดยดวงอาทิตย์ โลก และดาวเสาร์ เรียงอยู่ในแนวเดียวกัน มีโลกอยู่ตรงกลาง ส่งผลให้ดาวเสาร์อยู่ในตำแหน่งใกล้โลกที่สุดในรอบปี ห่างจากโลกประมาณ 1,337 ล้านกิโลเมตร

    ดาวพฤหัสบดีใกล้โลก วันที่ 20 สิงหาคม 2564 โดยดวงอาทิตย์ โลก และดาวพฤหัสบดี เรียงอยู่ในแนวเดียวกัน มีโลกอยู่ตรงกลาง ส่งผลให้ดาวพฤหัสบดีอยู่ในตำแหน่งใกล้โลกที่สุดในรอบปี ห่างจากโลกประมาณ 600 ล้านกิโลเมตร

    ดาวศุกร์สว่างที่สุดในรอบปี วันที่ 7 ธันวาคม 2564 โดยดาวศุกร์จะปรากฏสว่างที่สุดในรอบปี (The Greatest Brilliancy) สังเกตได้ด้วยตาเปล่าทางทิศตะวันตก หลังดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้า ตั้งแต่เวลาประมาณ 18.00 – 20.00 น. หากมองผ่านกล้องโทรทรรศน์จะเห็นดาวศุกร์ปรากฏเป็นเสี้ยวคล้ายดวงจันทร์

    5. การพัฒนาเทคโนโลยีดาราศาสตร์สู่สังคม (Astronomy Fabrication Laboratory : AstroFab)

    “AstroFab” พื้นที่แห่งการเแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ถ่ายทอดองค์ความรู้เชิงลึก สู่การสร้างนวัตกรรมเทคโนโลยีต้นแบบ บ่มเพาะผู้ประกอบการและ Startup ทางเทคโนโลยี ให้สามารถออกแบบและสร้างนวัตกรรมเชิงพาณิชย์ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันทางด้านเทคโนโลยีขั้นสูง เสริมสร้างศักยภาพกำลังคนของประเทศ และสามารถต่อยอดสู่ภาคอุตสาหกรรมได้อีกด้วย

    MAKER SPACE
    – พื้นที่สร้างสรรค์ผลงาน ต่อยอดความคิดสู่การประดิษฐ์คิดค้น

    CO-WORKING SPACE
    – พื้นที่พบปะ แชร์ไอเดียร่วมกัน

    TRAINING & WORKSHOP
    – พื้นที่จัดอบรม เผยแพร่ความรู้ให้แก่บุคคลภายนอก ทั้งด้านอุตสาหกรรม เทคโนโลยี และนวัตกรรม

    6. ศูนย์พัฒนาเทคโนโลยีทัศนศาสตร์และโฟโตนิกส์

    “ศูนย์พัฒนาทัศนศาสตร์และโฟโตนิกส์” มีเป้าหมายในการออกแบบ พัฒนา และดำเนินการทำอุปกรณ์เชิงทัศนศาสตร์ที่ล้ำสมัยเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในการเก็บข้อมูลและสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ด้วยเทคโนโลยีล่าสุด เพื่อให้นักดาราศาสตร์และนักวิทยาศาสตร์สามารถเข้าถึงข้อมูลของวัตถุท้องฟ้าได้ดียิ่งขึ้น

    บุคลากรของศูนย์ได้ร่วมกันพัฒนาอุปกรณ์เชิงทัศนศาสตร์ ด้วยการออกแบบเชิงทัศนศาสตร์ เชิงกล และประเมินประสิทธิภาพของอุปกรณ์ อีกทั้งยังมีความร่วมมือกับสถาบันการศึกษา และสถาบันวิจัยทั้งภายในและภายนอกประเทศ ซึ่งจะเป็นการพัฒนาศักยภาพบุคลากรในการพัฒนาอุปกรณ์ทัศนศาสตร์ และสามารถนำไปประยุกต์กับการพัฒนาเทคโนโลยีอื่นๆ เช่น เทคโนโลยีอวกาศ เป็นต้น ในปัจจุบันมีโครงการสำคัญ ได้แก่

    1.การออกแบบและพัฒนาอุปกรณ์สำหรับกล้องโทรทรรศน์ขนาดกลาง
    2.การพัฒนาสเปกโตรกราฟ สำหรับเก็บข้อมูลสเปกตรัมเพื่อศึกษาคุณสมบัติของวัตถุท้องฟ้า
    3.การวิจัยโคโรนากราฟสำหรับการศึกษาสิ่งแวดล้อมของดาว
    4.การจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการอบรมให้ความรู้ในการออกแบบระบบทัศนศาสตร์ แก่นักศึกษา นักวิจัย และวิศวกร

    7. จับตา 2 ภาคีความร่วมมือ “ภาคีวิจัยบรรยากาศแห่งประเทศไทย” และ “ภาคีความร่วมมืออวกาศไทย”

    ภาคีวิจัยบรรยากาศแห่งประเทศไทย (Thailand Consortium for Atmospheric Research : TCAR)
    – มีหน่วยงานร่วม 28 หน่วยงาน เพื่อร่วมกันจัดทำแผนที่นำทางของการวิจัยแบบบูรณาการ การวิจัยบรรยากาศที่เชื่อมโยงกับการศึกษาคุณภาพอากาศและการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศของประเทศไทย จัดสร้างห้องปฏิบัติการกลางที่มีเครื่องมือที่ทันสมัย

    พัฒนาระบบฐานข้อมูล สร้างนวัตกรรมที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์บรรยากาศ สร้างเครือข่ายความร่วมมือทั้งในและต่างประเทศ พัฒนาบุคลากรด้านการวิจัยบรรยากาศ และผลักดันให้มีการนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ได้จริง

    ภาคีความร่วมมืออวกาศไทย (Thai Space Consortium : TSC)
    – มีหน่วยงานร่วม 10 หน่วยงาน เป็นความร่วมมือด้านการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศเพื่อการวิจัย สร้าง ดาวเทียมวิจัยวิทยาศาสตร์ ดวงแรกที่ออกแบบ สร้าง และประกอบโดยคณะวิศวกรไทย เพื่อใช้ศึกษาวิจัยเกี่ยวกับระบบโลกและอวกาศสภาพ

    ดาวเทียมดวงนี้ถูกใช้เป็นโจทย์เพื่อผลักดันให้เกิดการยกระดับขีดความสามารถของบุคลากรตลอดจนการพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูงของไทย ซึ่งจะเป็นจุดเริ่มต้นที่นำไปสู่การพัฒนาดาวเทียมโดยใช้ทรัพยากรภายในประเทศตลอดจนการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศอื่นๆ เพื่อนำไปสู่การริเริ่มอุตสาหกรรมอวกาศในอนาคต

    8. เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในประเทศไทย (Dark Sky in Thailand)

    “หากความมืดยังไม่มาเยือน ดวงดาวก็มิอาจส่องแสง” – D.H.Sidebottom

    NARIT เชิญชวนหน่วยงาน ชุมชน ผู้ประกอบการ เสนอโครงการเพื่อขึ้นทะเบียนเป็น “เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในประเทศไทย” เพื่อรักษา และสงวนความมืดของท้องฟ้าเวลากลางคืน ให้เหมาะกับการเป็นแหล่งเรียนรู้ แหล่งท่องเที่ยงเชิงอนุรักษ์และเชิงดาราศาสตร์ อีกทั้งยังช่วยลดผลกระทบจากมลภาวะทางแสงที่ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ รวมถึงการสิ้นเปลืองพลังงาน

    เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในประเทศไทย แบ่งเป็น 4 ประเภท ได้แก่ อุทยานท้องฟ้ามืด ชุมชนอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดส่วนบุคคล และเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในพื้นที่ชานเมือง

    พื้นที่ที่ได้รับจัดตั้งเป็นเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด จะได้รับป้ายรับรองว่าพื้นที่ดังกล่าวมีคุณภาพท้องฟ้าได้มาตรฐาน มีการจัดการแสงสว่างในพื้นที่ตามที่กำหนด ดูข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ https://darksky.narit.or.th

    9. การสำรวจสำคัญในแวดวงดาราศาสตร์โลก

    ภารกิจสำรวจดาวอังคาร ในเดือนกุมภาพันธ์ 2564 ที่ผ่านมา เป็นช่วงที่ยานสำรวจจากนานาชาติเดินทางถึงดาวอังคาร รวมทั้งหมด 3 ลำ ได้แก่
    – ยานโฮป (Hope) ของสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
    – ยานเพอร์เซเวียแรนส์ (Perseverance) ของสหรัฐอเมริกา
    – ยานเทียนเวิ่น 1 (Tienwen-1) ของประเทศจีน

    ยานและกล้องโทรทรรศน์อวกาศลำอื่น ๆ ที่มีกำหนดส่งขึ้นสู่อวกาศในปี 2564

    ยานจันทรยาน 3 (Chandrayaan-3) ของอินเดีย
    – ทดสอบการลงจอดของยานบนดวงจันทร์ โดยองค์การวิจัยอวกาศอินเดีย (ISRO) กำหนดปล่อยสู่อวกาศ เดือนมีนาคม 2564

    ยาน Double Asteroid Redirection Test (DART) ของสหรัฐอเมริกา
    – กำหนดเดินทางไปยังดาวเคราะห์คู่ดีดิมอส (Didymos) เดือนกรกฎาคม 2564

    กล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์เวบบ์ (James Webb Space Telescope หรือ JWST)
    – กำหนดขึ้นสู่อวกาศในเดือนตุลาคม 2564

    เที่ยวบินอาร์ทีมิส 1 (Artemis 1)
    – เป็นเที่ยวบินทดสอบการเดินทางระหว่างโลกกับดวงจันทร์ มีกำหนดขึ้นสู่อวกาศในเดือนพฤศจิกายน 2564

    ยานอวกาศลำอื่น ๆ ที่อยู่ในอวกาศแล้ว และมีภารกิจสำคัญในปี 2564

    ยานเบปีโคลอมโบ (BepiColombo)
    – จะเฉียดใกล้ดาวศุกร์ครั้งที่ 2 ในเดือนสิงหาคม 2564 และเฉียดใกล้ดาวพุธ ในเดือนตุลาคม 2564

    ยานโซลาร์ออร์บิเตอร์ (Solar Orbiter)
    – เป็นยานสังเกตการณ์ดวงอาทิตย์ ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศในเดือนกุมภาพันธ์ 2563 ที่ผ่านมา และมีกำหนดเริ่มภารกิจหลักของยาน ในเดือนพฤศจิกายน 2564

    10. เปิดนิทรรศการชุดใหม่ “Astronomy Insight” และ “จัตุรัสวิทยาศาสตร์” ณ อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร ภายในปี 2564

    ตื่นตา ตื่นใจ กับนิทรรศการดาราศาตร์ชุดใหม่ Astronomy Insight เจาะลึกหลากหลายเรื่องราวดาราศาสตร์ 14 โซน อาทิ แสงกับดาราศาตร์ ฟิสิกส์พื้นฐาน กล้องรูเข็ม ความเร็วเสียง เวลาทางดาราศาสตร์ การศึกษาในหลายช่วงคลื่น การค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ หลุมดำ ห้องแห่งเอกภพ ฯลฯ

    Enjoy Science Careers
    สนุกกับอาชีพวิทย์ สัมผัสกับการเรียนรู้แบบเจาะลึกกับอาชีพสายวิทยาศาสตร์ อาทิ วิศวกรรมการบิน และอวกาศ วิศวกรรมชีวการแพทย์ นักจัดการภัยพิบัติ

    Enjoy Maker Space
    พื้นที่การเรียนรู้เพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ ปลดปล่อยความคิด และจินตนาการในการออกแบบ และสร้างสรรค์นวัตกรรม หรือสิ่งประดิษฐ์ใหม่ ๆ

    ติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ FB : NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ